Thema dossier: Geringde vogels

Al tientallen jaren worden vogels geringd. Door de vogels met behulp van de ring te kunnen volgen, leren we van alles over hun leeftijd, leefwijze, leefomgeving, gedrag enzovoort. Vogels zijn er in allerlei soorten en maten. De ringen dus ook. Zo zijn er metalen ringen voor om de poten, kleurringen voor om de hals of poten. Er zijn "wingtags" voor aan de vleugel van een vogel enzovoort.
Lees hier meer over het aflezen en melden van vogelringen.

Ook in Haarlem zijn en komen allerlei vogels met ringen. Op de kaart met "Bezienswaardigheden" kun je zien op welke plekken je grote kans hebt op vogels met ringen. De vogels kunnen in Haarlem geringd zijn, maar ze kunnen ook van elders uit het land of zelfs uit het buitenland komen.

Bij het waarnemen van vogels en aflezen van ringen, kom je vaak de term "kalenderjaar" (kj) tegen. Een kalenderjaar is van 1 januari tot 31 december. Een vogel met als leeftijd "1e kj" in 2010 is dus in 2010 geboren. Vanaf 1 januari 2011 is het dan 2e kj tot 31 december 2011. En zo verder.



NijlgansNijlgans

Een paar jaar geleden zijn er in Haarlem een paar Nijlganzen geringd. Het gaat om een stuk of 5 nijlganzen. Daar zaten een jaar jonge nijlganzen tussen. De meeste nijlganzen waren vlak na het ringen al snel uit Haarlem weg. Een is nog lange tijd bij het station gezien, maar is op gegeven moment ook weggegaan. Inmiddels zijn er al lange tijd geen meldingen meer van deze nijlganzen. We hebben van deze nijlganzen dus geen idee waar ze naartoe zijn gegaan en waar ze nu zijn.

Onze stad wordt ook bezocht door Nijlganzen die elders zijn geringd. Bijvoorbeeld in Den Haag. Er zijn niet vaak en niet veel geringde nijlganzen in Haarlem te zien. Maar elke waarneming is dus wel belangrijk. De meeste nijlganzen hebben kleurringen om de poten. Beide ringen moeten zowel de kleur als de letter(s)/cijfer(s) worden afgelezen. Er zijn ook nijlganzen zonder kleurringen maar met metalen ring, ook in Haarlem. In dat geval moet de hele metalen ring worden afgelezen met een verrekijker of foto's. Een van de met metaal geringde nijlganzen is jaren geleden geringd in het vogelhospitaal.



Grauwe gansGrauwe ganzen

In Haarlem zijn grauwe ganzen geringd. Ze hebben een halsring en een ring om de poot. De ring heeft meestal een getal van twee cijfers en een letter. Bij halsringen is de kleur van de ring ook belangrijk. Omdat ganzen vaak op het water zijn en ver weg zitten, is de grote halsring gemakkelijk afleesbaar.

De grauwe ganzen worden al jaren door vogelaars en ringaflezers gevolgd. Ze blijven meestal ten oosten van Haarlem. Bij de Poelpolder, Veerpolder en Hekslootpolder worden ze het meest gezien. De meeste van de ganzen die we hierdoor 'kennen', blijven het hele jaar in onze omgeving. Soms zien we wel dat ze ergens anders worden waargenomen, maar meestal gaan ze niet ver. Meestal blijven ze in de provincie Noord-Holland. Over het algemeen blijven ze niet lang weg, het gaat slechts om af en toe een losse waarneming.



Lepelaar28 Maart 2013 - Lepelaar

Op 28 maart zag ik tijdens mijn wandeling door de Hekslootpolder een geringde lepelaar. Spannend! Deze lepelaar had twee kleurringen met op beide ringen een code. Ik heb de waarneming gemeld bij de ringer. Een paar dagen later ontving ik de lifehistory.

Deze lepelaar is geringd in mei 2004 als nestjong op Schiermonnikoog. Sindsdien heeft de vogel al heel wat gereist. Er zijn al 187 terugmeldingen van deze lepelaar! De meldingen komen vooral uit Duitsland en Spanje. In Duitsland wordt de lepelaar vooral in "Schleswig-Holstein" gezien, in het noorden van Duitsland. De meldingen uit Spanje komen uit "Cantabria", het noorden van Spanje. Er zijn slechts enkele meldingen uit Nederland en Frankrijk tussendoor.

De lepelaar is dus nu 10kj oud. Dit is de eerste melding van deze lepelaar in de Hekslootpolder in Haarlem. De andere terugmeldingen in Nederland, waren uit Lauwersmeer (Groningen).

Lepelaar Reisschema
NL = Nederland, D = Duitsland, S = Spanje, F = Frankrijk


Ik vind het ontzettend leuk om te zien hoe zoveel mensen uit verschillende landen hun steentje hebben bijgedragen aan deze life-history, door de ring te melden bij de ringer. Ik ben benieuwd hoe oud deze lepelaar uiteindelijk zal worden, welke landen de vogel nog zal bezoeken en of deze lepelaar vaker een bezoek aan Haarlem zal brengen...

Wil je meer lezen en leren over lepelaars? Kijk dan op de website van http://www.werkgroeplepelaar.nl, daar vind je bij "Publicaties" ook een artikel over de in bomen broedende lepelaars bij Haarlem!



Kleine Mantelmeeuw27 Maart 2013 - Kleine mantelmeeuw

Het was woensdagmiddag toen ik thuis aan de laptop huiswerk wilde gaan maken. Vanuit mijn ooghoek zag ik twee kleine mantelmeeuwen in de weer met wat afval dat op de straat lag. Er kwamen ook zilvermeeuwen en kokmeeuwen bij. Ineens zag ik dat een van de Kleine Mantelmeeuwen een kleurring om had. Vanuit huis de vogel geprobeert te fotograferen. Maar dat valt bij de schuwe kleine mantelmeeuwen niet mee. Als er een fietser of auto voorbij kwam, vloog de meeuw op en ging op een van de daken rondom de kruising zitten. Uiteindelijk lukte het de ring af te lezen.

Als een meeuw een groene kleurring heeft, die begint met de letter M, F, K, P of Y, gevolgd door een stip en dan 3 letters dan kun je die melden bij Kees Camphuysen. Begint de ring met Y dan is deze geringd in IJmuiden, de ringen met M, F, K of P zijn geringd op Texel.

De ring van deze kleine mantelmeeuw begon met Y, en was inderdaad geringd in IJmuiden. Op 31 mei 2010 is deze meeuw als volwassen (adult) vogel geringd op forteiland IJmuiden. Op 12 december 2010 is deze kleine mantelmeeuw waargenomen in het zuiden van Portugal! Op 25 november 2011 is deze mantelmeeuw gezien in het westen Frankrijk. Op 28 februari 2012 was de mantelmeeuw in zuid-west Spanje! En 13 maanden later volgde mijn melding.

Ik ben erg benieuwd aan welke landen deze vogel nog meer een bezoekje gaat brengen!



Kokmeeuw Zweden14 Maart 2013 - Kokmeeuw

In deze periode vertrekken veel kokmeeuwen uit ons land. Andere meeuwen komen juist hier om te broeden of vliegen over ons land naar hun broedgebied. Dat betekend een wisseling bij de meeuwen die hier nu ter plaatse zijn. Interessant moment om eens te kijken of er wat leuks is. Bij het Spaarne vond ik wat leuks.

Een kokmeeuw met metalen ring. Deze ring heb ik afgelezen. Er stonden twee letters op en zes cijfers. Een kokmeeuw uit Finland! De ring heb ik gemeld bij griel. Daar krijg je alleen de ringgevens van het ringen zelf. De kokmeeuw is inderdaad geringd in Finland, ruim 1460 km hier vandaan! Deze meeuw is geringd in het jaar 2000 toen het nog een nestjong was. De meeuw is dus al 13 jaar oud!



Kokmeeuw Zweden24 januari 2013 - Kokmeeuw

Op 24 januari zag ik aan het Spaarne, bij de Lange Brug (Verfrollerbrug) een kokmeeuw met witte kleurring met daarop 3 letters. Ik heb de ringgegevens gemeld bij ringer Frank Majoor. Van hem heb ik de lifehistory ontvangen. Het blijkt een kokmeeuw met een leuk verhaal te zijn. Deze meeuw is geringd op 19 juni 2001 als nestjong/pul. De kokmeeuw was dus al 13 kalenderjaar oud! Dat was niet het enige leuke nieuws.

De kokmeeuw had al flink zijn vleugels gestrekt. De kokmeeuw is namelijk geringd in Zweden! De ringplaats is hemelsbreed 870km hier vandaan! De kokmeeuw is waargenomen in januari, maart en december 2006. Januari 2009. December 2011 en mijn meldingen van januari en februari 2013. Alle meldingen zijn gedaan aan het Spaarne in Haarlem. Meldingen uit het buitenland zijn er dus voor zover bekend nog niet. Deze kokmeeuw is waarschijnlijk als je naar de gegevens kijkt, wel alleen in de winter in Nederland.

Nu is het afwachten... Waar en wanneer de vogel weer wordt teruggezien!

Heel veel meer informatie over allerlei ringprojecten en informatie over meeuwen, vind je op de website van Frank Majoor.



Kokmeeuw Haarlem24 januari 2013 - Kokmeeuw

Op 24 januari zag ik deze kokmeeuw. Deze kokmeeuw heeft een rode kleurring met witte inscriptie. Daarom was de ring eenvoudig af te lezen. Ik heb het ringnummer thuis gemeld bij de ringer, Frank Majoor. Van hem kreeg ik de ringgegevens en lifehistory. De kokmeeuw is geringd in november 2010 in Amsterdam, in het Oosterpark, toen de kokmeeuw ouder dan 1kj was. Er zijn tot nu toe nog niet zo heel veel terugmeldingen van deze kokmeeuw. Maar uit de lifehistory blijkt wel dat deze kokmeeuw wel graag lekker een stukje gaat vliegen.

In 2011 werd de kokmeeuw teruggemeld in Leidschendam. In maart 2012 kwam er een terugmelding uit Litouwen!! Begin Januari kwam er weer een terugmelding uit Amsterdam, waarna ik de kokmeeuw eind januari en in februari in Haarlem aan het Spaarne zag.

Ik hoop dat ik deze kokmeeuw komende jaren nog vaker zal waarnemen. Van zo'n reislustige meeuw is het wel leuk om de lifehistory te blijven volgen!



Kokmeeuw Denemarken06 januari 2013 - Kokmeeuw

In Haarlem Noord, aan de Schotersingel kwam ik op 6 januari een kokmeeuw met witte kleurring tegen. Na het aflezen heb ik het ringnummer aan de ringer gestuurd. Het blijkt dat de ring van deze meeuw al vaak is afgelezen. De kokmeeuw is geringd in maart 2003 als >3kj in Denemarken! Dat betekent dat de kokmeeuw nu al ouder dan 13 kj is.

Vervolgens is deze kokmeeuw in verschillende jaren in Haarlem teruggemeld:
  • 2003 - (dec)
  • 2006 - (jan, dec),
  • 2007 - (jan, okt, nov),
  • 2008 - (jan)
  • 2009 - (jan, dec)
  • 2010 - (jan, feb)
  • 2011 - (okt, nov)
  • 2012 - (nov)
  • 2013 - (jan, feb)

    En weet je waar? Al deze waarnemingen van de kokmeeuw in Haarlem, kwamen op twee meldingen (jan 2008, jan 2009) na allemaal van precies dezelfde plek in Haarlem. Vanaf de Schotersingel! Tussen alle meldingen in Haarlem door, is de kokmeeuw ook weer steeds in Denemarken teruggemeld! De afstand tussen de Schotersingel in Haarlem (NL) en de plek waar deze kokmeeuw steeds in Denemarken wordt gezien is hemelsbreed ongeveer 640 kilometer. Moet je nagaan hoe enorm veel kilometers deze kokmeeuw al heeft afgelegd!

    Spannend! Zal deze kokmeeuw komende winter weer een bezoekje aan Haarlem brengen?



    Meerkoet Haarlem18 November 2012 - Meerkoet

    Een leuke verrassing op 18 november bij het ringen aflezen bij de Schotersingel in Haarlem Noord. Ik ontdekte daar een meerkoet met een metalen ring. Op de ring staat behalve het ringnummer ook de ringcentrale waar de ring vandaan komt. Op deze ring stond "Helgoland". Dat betekend dat deze meerkoet geringd is in Duitsland!

    Ik heb de ring afgelezen en gemeld in Griel. Deze meerkoet is geringd op 7 juni 2011 in Horumersiel, dat is helemaal in het noorden van Duitsland. Daarna ontving ik een mailtje van de ringer. Hij was blij verrast met mijn melding en heeft mij gevraagd om hem op de hoogte te houden over de aanwezigheid van deze meerkoet. Hij stuurde direct ook de lifehistory mee!

    De meerkoet was bij het ringen ouder dan 1 kalenderjaar ( >1kj ) en had twee pullen bij zich! Er zijn niet zoveel terugmeldingen nog van deze vogel. Maar in februari, maart en april 2012 was de meerkoet in Duitsland. In November 2012 zag ik de meerkoet dus bij de Schotersingel en tot en met februari 2013 heb ik de vogel daar in elk geval gezien.

    30/6/2013: Zojuist een mail ontvangen van de ringer uit Duitsland. De meerkoet is dit weekend weer in Horumersiel in Duitsland waargenomen. Samen met z'n partner van vorig jaar. Ze zijn daar nu samen met een jong meerkoetje.



    Knobbelzwaan Haarlem21 september 2012 - Knobbelzwaan

    Op 21 september wandelde ik langs de Houtmanpad. Ik ontdekte dat de knobbelzwaan daar, een metalen ring om zijn/haar poot had. De ringen bij knobbelzwanen zijn ook in het water wel redelijk af te lezen, de ring is wat groter dan bij andere vogels en de ring heeft maar 4 letters/cijfers. Ik maakte foto's ring als de knobbelzwaan z'n poot tijdens het zwemmen vlak onder het wateroppervlak hield.

    Thuis bekeek ik de foto's en zodoende kon ik de ring aflezen. Ik heb het nummer gemeld bij Griel - Geautomatiseerd Ring Invoer en Export Loket. Als je een ring meld in GRIEL krijg je de ringgevens (geen lifehistory) via de mail toegestuurd. Daaruit bleek dat deze knobbelzwaan in Haarlem is geringd. Wat er dan leuk is aan deze melding? De knobbelzwaan is geringd in mei 2002 en was toen al ouder dan 3 kalenderjaar. Deze knobbelzwaan was dus al ouder dan 13 kalenderjaren. Hoewel bekend is dat knobbelzwanen nog veel ouder kunnen worden, vind ik dit toch al een aardige leeftijd!

    Het is leuk om deze knobbelzwaan te blijven volgen. Ik ben wel benieuwd hoe oud deze zwaan zal worden!





    In bovenstaande verhalen worden doelbewust geen ringnummers vermeld, ook zijn de ringnummers van op de foto's onleesbaar gemaakt. De meningen onder ringers en ringaflezers zijn erover verdeeld of je ringnummers wel of niet op internet kan zetten en of het valse terugmeldingen tot gevolg heeft. Ik heb de keuze gemaakt om de ringnummers niet openbaar te maken. Bovendien is het voor een ringaflezer veel leuker om naar een geringde vogel te gaan als je het ringnummer nog niet weet. Dan kun je het zelf aflezen, melden en verrast worden met de ringgegevens en/of lifehistory.